Enstitümüzce ülke genelinde yürütülmekte olan bu Proje kapsamında debisi 100 lt/sn.’nin üzerende olan kaynak suları tespit edilerek yetiştiricilik açısından gerekli olan bilgiler toplanmaktadır. Bu amaçla il bazında daha önceden belirlenen kaynak suları tek tek gezilerek yerinde fiziksel ölçümleri yapılmakta ve analizleri yapılmak üzere su numuneleri yapılmaktadır. Yeride yapılan ölçümlerde 5 parametre olmak üzere bir su kaynağı 23 parametre ile değerlendirilmektedir. Arazide ve laboratuarda yapılan bu çalışmaların sonuçlarına göre her kaynağın analiz sonuçları, yerinde yapılan ölçümleri, hangi türün yetiştiriciliğine uygun olduğu, yıllık üretim kapasitesi, arazi ve ulaşım şeklini gösteren kimliği ortaya çıkarılmaktadır.
Projenin Gelişme Durumu :
    Bu günü kadar Isparta, Konya, Karaman, Afyon, Burdur, Kütahya, Uşak, Denizli, Manisa, Balıkesir, Aydın, İzmir, Antalya, Bilecik, Eskişehir, Bolu, Mersin; 2003 yılında da Düzce ve Sakarya illeri olmak üzere 20 ilde 226 adet kaynak incelenmiş yerinde yapılan ölçümler ve laboratuar analiz sonuçları daha önce hazırlanan formlara işlenerek kaynak sularının kimliği ortaya çıkarılmıştır.

   Dünyada ve ülkemizde balık populasyon miktarında ki azalma, balık yetiştiriciliğinin önemini günden güne artırmış, son yıllarda dünyada ve ülkemizde yoğun bir şekilde balık üretme ve yetiştirme çiftlikleri kurulmaya başlanmıştır. Yoğun üretim baskısı, aşırı yemleme, kemoterapotik etkiler vb. gibi faktörlerden dolayı da su kaynakları ve çevre, kirlenmeyle karşı karşıya kalmıştır. Oluşan bu kirlilik direkt ya da dolaylı olarak insan sağlığına olumsuz etkilerde bulunmaktadır. Bu kirlilik çeşitli kurum ve kitleler tarafından çeşitli faaliyetlerle dile getirilmektedir.

   Balık yetiştiriciliği çok uzun geçmişi olmayan bir sektör olduğundan, çevresel etkilerine dair bilgiler oldukça sınırlıdır. Bir yandan balık üretim sistemlerindeki gelişmeler ve balık çiftliklerinin sayısal olarak hızlı artışı, bir yandan da çevre duyarlılığının artmasıyla birlikte, aquakültürün çevre üzerindeki etkilerinin araştırılması gündeme gelmiştir.

   Balık çiftliklerinin ve kafes yetiştiriciliğinin direkt olarak nehir ve göllere deşarj olunan balık dışkıları ve yem artıkları önemli kirlilik faktörleri olmakla birlikte etkileri ve boyutları tam olarak bilinmemektedir. Bu çalışmada Isparta ve Burdur ve Türkiye’de alabalık yetiştiriciliğinin önemli yüklerinden birini çeken Denizli bölgesindeki balık çiftliklerinin dere suyuna ve dolayısıyla çevreye olan etkileri fiziksel, kimyasal, mikrobiyolojik açıdan incelenecek ve irdelenecektir.

   ANAHTAR KELİMELER: Alabalık çiftlikleri, çevresel etki, su kirliliği, yem, rasyon, balık besleme

   Proje İç Batı Anadolu Bölgesi’nde yer alan Kütahya, Uşak, Eskişehir ve Bilecik illerinin içsularını (Göl, Baraj Gölü, Gölet ve Akarsuları) kapsamaktadır. Numune temini için uygun göz açıklığındaki galsama ağları ve fanyalı ağlar, serpme ağı, tül ığrıp, pinterler ve elektroşoker kullanılacaktır. Elde edilen numuneler arazi şartlarında suyla temizlendikten sonra plastik kavanozlar içinde %4’lük formaldehit solüsyonunda saklanarak enstitüye getirilecek ve laboratuarda tür teşhisleri yapılacaktır. Ayrıca numunelerin fotoğrafları çekilerek bölgeye ait bir atlas oluşturulacak ve bölgeye ait en güncel veriler ortaya çıkmış olacaktır. Bölgede nesli tükenen veya tehlike altında olan türler ortaya çıkarılarak konuyla ilgili alınması gereken tedbirler de belirlenebilecektir.

   Proje Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Temel Bilimler Bölümü İçsular Biyolojisi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof.Dr.Süleyman BALIK danışmanlığında yürütülecektir.

   ANAHTAR KELİMELER: Balık Faunası, İç Batı Anadolu Bölgesi, Göller, Baraj Gölleri, Akarsular, İçsu

   Akuakültürde ekonomik kayıplara yol açan çok sayıda patojen bilinmektedir. Bu patojenlerle mücadelede, çoğunlukla farklı ülkelerin hukuki sınırlamaları dikkate alınarak kemoterapötikler kullanılmaktadır. Ancak, hastalıklardan koruma ve onların kontrolü için kemoterapötiklerin ağırlıklı olarak kullanılmasının birçok dezavantajları vardır. Kullanılan antimikrobiyallerin maliyetlerinin yüksek ve etkilerinin düşük olması, bazılarının toksik etkileri , sürekli ve aşırı kullanımları sonucu dayanıklı patojen hatlarının gelişmesi, kullanıldıkları ortamın tabanında ölü bir tabaka oluşumuna ve özetle çevre kirliliğine neden oldukları için zamanla insan ve çevre sağlığını tehdit etmeleri kemoterapötiklerin bilinen bazı olumsuz etkileridir. Bu yüzden, hastalıkların kontrolünde en uygun metodun; çevre dostu olan biyolojik mücadele yöntemi olduğu düşünülmektedir. Son yıllarda yaptığımız çalışmalar sırasında , balıklarda önemli ekonomik kayıplara sebep olan patojen bakterilere karşı biyolojik mücadelede kullanılabilecek izolatlar tespit edilmiştir. Ayrıca daha önce yapılmış bilimsel araştırmalarda da bazı potansiyel probiyotiklerin belirlendiği ve bunlardan faydalanılabileceği rapor edilmiştir. Bütün bu çalışmalar dikkate alınarak geliştirilecek probiyotik preparatlar kullanılarak patojenlerle (özellikle bakteriyel) biyolojik mücadelenin mümkün olabileceği ve bu tür probiyotiklerin su ürünleri üretiminde kullanımı ile insan ve çevre sağlığını tehdit eden kemoterapötik kullanım miktarlarının azaltılacağı veya tamamen elemine edileceği kabul edilmektedir.

   Bu proje ile önemli patojenlere karşı etkili bir probiyotik geliştirmek için şu çalışmalar yapılacaktır.
   1-Isparta bölgesi balık çiftliklerinde kayıplara sebep olan patojenler üzerinde probiyotik mikroorganizmalar (bakteri) izole edilecek ve tanımlanacaktır.
   2-Laboratuvar şartlarında probiyotik olduğu belirlenen bakterilerin Bölgemizdeki çiftlik şartlarında patojenlere karşı biyolojik mücadelede kullanım imkanları test edilecektir.
   3-Tanımlanan ve karakterleri belirlenen potansiyel probiyotiklerin biyolojik kontrol performansları çiftlik şartlarında test edilecektir.
   4-Su ürünleri üretiminde biyolojik mücadele ajanı olarak kullanılmak üzere etkili bulunan probiyotiklerin memeliler üzerinde direkt veya indirekt yan etkilerinin olup olmadığı tespit edilecektir.
   5-Çevre ve insan sağlığı üzerinde yan etkileri olmayan potansiyel probiyotiklerden ticari preparatlar geliştirilecek ve pazara sunulacaktır.

   ANAHTAR KELİMELER: Oncorhynchus mykiss, bakteriyel hastalık, biyolojik kontrol, probiyotik

   Bu proje ile, Uluabat (Apolyont), İznik Gölündeki kerevit ve ekonomik balık türlerinin stok durumu tespit edilmeye çalışılacaktır. Bunun yanı sıra, her bir balık türü için biyomas-av gücü-ürün ilişkisi, balık stoklarından yeterince yararlanılıp yararlanılmadığı yada aşırı avcılık yapılıp yapılmadığı araştırılacaktır. Projenin sonuçlarına göre, balık stoklarından sürdürülebilir maksimum ürünün elde edilebilmesi için en uygun avcılık stratejileri belirlenecektir.

Materyal ve Metot:

   Uluabat ve İznik Gölü’nde 5 istasyonda avcılık denemeleri yapılacaktır. Çalışmada 16, 20, 24, 30, 35, 40, 45 mm göz genişliğinde galsama ağları ile 50, 55, 60, 65, 70 ve 80 mm göz genişliğinde fanyalı ağlar kullanılacaktır. Ayrıca İznik gölünde Gümüş balığı avcılığı için 5 mm göz açıklığında ığrıp, kerevit avcılığı için ise 18 mm göz açıklığına sahip kerevit sepetleri kullanılacaktır. Balık stoklarının tahmininde boya dayanan Cohort Analizi Metodu, Maksimum Sürdürülebilir Ürün tahmininde ise Thompson ve Bell Modelinden yararlanılacaktır (Sparre ve Venema, 1992). Bu metotların uygulanabilmesi için, balık türlerinin büyüme parametrelerinin, boy-ağırlık ilişkilerinin, ölüm oranlarının, ticari avcılık yoluyla elde edilen ürün miktarlarının, avlanan balıkların büyüklük kompozisyonlarının bilinmesi gerekmektedir. Proje çalışmaları, bu parametrelerin tespitine yönelik olarak planlanmıştır.

Beklenen Yararlar /Uygulamaya Aktarma/Ekonomiye Katkı

   Ekonomik balık türlerinin avlanabilir stokları, populasyonların ölüm oranları ile sömürülme oranı, sürdürülebilir maksimum ürün için uygulanması gereken en uygun av gücünün büyüklüğü ve nitelikleri belirlenerek yapılacak düzenlemeler sonucu zaman zaman populasyonların maruz kaldıkları bilhassa aşırı avcılık önlenmiş olacaktır. Bunun sonucunda balık stoklarında ve elde edilen ürün miktarlarında süreklilik sağlanabilecektir. Üretimin artması hem balıkçı hem tüketici hem de milli ekonomiye katkı yapacaktır.

   ANAHTAR KELİMELER: Uluabat, İznik, kerevit, sazan, gümüşi havuz balığı, avlanabilir stok, ölüm oranı, sömürülme oranı, maksimum sürdürülebilir ürün, optimum av gücü

   Bu proje ile, Manyas (Kuş) Gölündeki ekonomik balık türlerinin stok durumu tespit edilmeye çalışılacaktır. Bunun yanı sıra, her bir balık türü için biyomas-av gücü-ürün ilişkisi, balık stoklarından yeterince yararlanılıp yararlanılmadığı yada aşırı avcılık yapılıp yapılmadığı araştırılacaktır. Projenin sonuçlarına göre, balık stoklarından sürdürülebilir maksimum ürünün elde edilebilmesi için en uygun avcılık stratejileri belirlenecektir.

Araştırmanın Amacı ve Gerekçesi:

Göllerin biyolojik verimliliğinin seviyesini jeolojik yapıları, çevresel faktörler, göl suyunun fiziksel ve kimyasal özellikleri, içerdikleri bitkisel ve hayvansal organizmaların niteliği ve niceliği gibi faktörler belirlemektedir. Balıkçılıkta önemli olan, doğal yapıya verilecek zararın asgariye indirilerek sucul ortamlardan maksimum ürünün elde edilmesidir. Ülkemiz göllerinden potansiyelleri oranlarında ürün elde edildiğini söylenemez. Göllerin ekolojik yapısının yeterince izlenmemesi nedeni ile göldeki balık stokları arasında bir devamlılık sağlanamamıştır. Balık stoklarından maksimum sürdürülebilir ürünün elde edilmesi ancak stokların tespiti ve aralıksız olarak izlenmesi, balık populasyonlarının tür ve büyüklük kompozisyonlarının, büyüme, üreme ve beslenme gibi biyolojik özelliklerinin belirli aralıklarla araştırılmasıyla mümkündür. Bu noktadan hareketle hazırlanan bu proje ile, Manyas gölündeki ticari avcılığı yapılan ekonomik balık türlerinin stokları tespit edilerek, maksimum sürdürülebilir ürünün alınabilmesi için en uygun av gücünün belirlenmesi amaçlanmıştır.

   ANAHTAR KELİMELER: Manyas gölü, Kuş gölü, sazan, avlanabilir stok, ölüm oranı, sömürülme oranı, maksimum sürdürülebilir ürün, optimum av gücü